EVWorldDrive

รถยนต์ไฟฟ้าเป็นไฟสำรองให้บ้านได้ไหม V2H ต่างจาก V2L อย่างไร

รถยนต์ไฟฟ้าเป็นไฟสำรองให้บ้านได้ไหม V2H ต่างจาก V2L อย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ไฟในหมู่บ้านดับตั้งแต่หัวค่ำ ทั้งซอยมืดสนิท มีอยู่บ้านเดียวที่พัดลมยังหมุนและมีแสงไฟเล็กๆ ลอดออกมาทางหน้าต่าง สายไฟเส้นหนึ่งลากจากรถที่จอดในโรงรถเข้าไปในบ้าน คนที่เดินผ่านเห็นแล้วก็สงสัยว่า รถคันนั้นเลี้ยงไฟได้ทั้งหลังเลยหรือ

คำตอบคือยังไม่ใช่ สิ่งที่เห็นคือการดึงไฟจากรถไปใช้กับเครื่องใช้ไม่กี่ชิ้น ซึ่งต่างจากการให้รถเป็นไฟสำรองของบ้านจริงๆ สองแบบนี้มีชื่อเรียกต่างกัน และมีความเสี่ยงต่างกันมาก

V2L: ส่งไฟจากรถไปหาเครื่องใช้ทีละชิ้น

V2L (Vehicle to Load) คือการให้รถจ่ายไฟออกทางปลั๊กหรืออะแดปเตอร์ที่ผู้ผลิตกำหนด แล้วเสียบเครื่องใช้ไฟฟ้าเข้ากับรถโดยตรง เช่น พัดลม หลอดไฟ หรือที่ชาร์จมือถือ ไม่เกี่ยวกับสายไฟในผนังบ้านเลย ใช้ง่าย แต่จ่ายไฟได้จำกัด และมีเฉพาะบางรุ่น

V2H: ให้รถเป็นแหล่งไฟของทั้งระบบในบ้าน

V2H (Vehicle to Home) คือการให้รถจ่ายไฟเข้าตู้ไฟของบ้าน ทำให้ปลั๊กและหลอดไฟตามปกติใช้งานได้ต่อตอนไฟดับ งานนี้ต้องใช้เครื่องชาร์จแบบสองทิศทางที่รองรับรถรุ่นนั้น อุปกรณ์สลับแหล่งไฟที่ตัดบ้านออกจากสายของการไฟฟ้าก่อนรับไฟจากรถ และต้องติดตั้งโดยช่างไฟฟ้าที่มีใบอนุญาต พร้อมปรึกษา กฟน. หรือ กฟภ. ในพื้นที่

“ถ้าซื้อคันนี้ไป ไฟดับเมื่อไหร่ เอาสายจากรถเสียบเข้าปลั๊กในบ้านเลยได้ไหม จะได้ไม่ต้องซื้อเครื่องปั่นไฟ”

— ตัวอย่างคำถามที่คนกำลังตัดสินใจซื้อรถมักถามกันที่โชว์รูม

คำตอบคือห้ามทำเด็ดขาด การย้อนไฟเข้าปลั๊กหรือแผงไฟโดยไม่มีอุปกรณ์ตัดแยก อาจทำให้ไฟไหลออกไปตามสายภายนอก ซึ่งเป็นอันตรายถึงชีวิตกับเจ้าหน้าที่การไฟฟ้าที่กำลังซ่อมสาย และทำให้อุปกรณ์ในบ้านกับตัวรถเสียหายได้ อีกเรื่องที่ควรรู้คือ รถที่มี V2L ไม่ได้แปลว่ารองรับ V2H ด้วย ต้องเช็กจากผู้ผลิตทีละรุ่น

ช่วงน้ำท่วม ไฟจากรถยิ่งต้องคิดให้รอบ

ในบางพื้นที่ น้ำท่วมกับไฟดับมาพร้อมกัน อย่างหน้าฝนที่น้ำเอ่อเข้าตัวเมืองจันทบุรี ไฟอาจดับไปหลายชั่วโมง คนในพื้นที่แบบนี้จึงสนใจไฟสำรองจากรถมากเป็นพิเศษ

หลักง่ายๆ คือห้ามใช้ไฟจากรถในจุดที่มีน้ำขังหรือน้ำกำลังขึ้น ทั้งตัวรถ ปลั๊ก สายพ่วง และเครื่องใช้ต้องอยู่ในที่แห้ง ถ้ารู้ว่าน้ำกำลังมา ให้ย้ายรถไปที่สูงก่อน แล้วค่อยคิดเรื่องไฟ บ้านที่มีระบบ V2H ก็ต้องตัดตามคำแนะนำของช่างเมื่อน้ำเริ่มเข้าตัวบ้าน

V2G และใครควรคิดเรื่องนี้จริงจัง

ขั้นถัดไปที่หลายประเทศกำลังทดลองคือ V2G (Vehicle to Grid) ให้รถที่จอดอยู่ช่วยจ่ายไฟกลับเข้าสายส่งในช่วงที่คนใช้ไฟพร้อมกันมาก ซึ่งเป็นแนวคิดต่อยอดจากการชาร์จแบบจัดสรรเวลา ยังไม่ใช่สิ่งที่บ้านทั่วไปจะทำได้วันนี้

ส่วน V2H เหมาะกับบ้านที่ไฟตกไฟดับบ่อย หรือบ้านที่ต้องพึ่งไฟฟ้าตลอดเวลา บ้านในต่างจังหวัดที่ใช้รถไฟฟ้าโดยอาศัยการชาร์จที่บ้านเป็นหลักแม้ตู้สาธารณะยังห่างกันก็ได้ประโยชน์สองต่อ บ้านที่มีสมาชิกใช้วีลแชร์ไฟฟ้าหรืออุปกรณ์การแพทย์ที่ต้องชาร์จก็เช่นกัน ซึ่งเรื่องการเลือกรถที่ขึ้นลงสะดวกและมีที่เก็บวีลแชร์ก็ควรคิดไปพร้อมกัน

ในโซเชียลมีคลิปโชว์การต่อสายจากรถเข้าบ้านแบบทำเองให้เห็นบ้าง อย่าเลียนแบบ ส่วนใครอยากแบ่งปันประสบการณ์ใช้รถของตัวเอง ลองดูวิธีถ่ายคลิปรีวิวรถของตัวเองให้ปลอดภัยทั้งคนถ่ายและคนดู

ถ้าคืนนี้ไฟดับไปทั้งคืน ในบ้านของคุณมีอะไรที่ขาดไฟไม่ได้จริงๆ บ้าง และรถที่จอดอยู่หน้าบ้านควรเป็นคำตอบของเรื่องนั้นหรือเปล่า