EVWorldDrive

อาชีพในวงการรถยนต์ไฟฟ้า ช่าง วิศวกร งานชาร์จ และทักษะที่ควรเริ่มเรียน

อาชีพในวงการรถยนต์ไฟฟ้า ช่าง วิศวกร งานชาร์จ และทักษะที่ควรเริ่มเรียน
ที่มา: Wikimedia Commons

คุณอาจเป็นนักศึกษาปีสุดท้ายที่ต้องเลือกที่ฝึกงาน เป็นช่างที่ซ่อมเครื่องยนต์มาหลายปีแล้วเริ่มสงสัยว่างานในอู่จะเปลี่ยนไปแค่ไหน หรือเป็นคนทำงานสายอื่นที่อยากย้ายไปอยู่ในอุตสาหกรรมที่กำลังโต ไม่ว่าจะอยู่ตรงไหน คำถามเดียวกันคือ สายงานรถยนต์ไฟฟ้าคุ้มที่จะลงแรงเรียนหรือเปล่า

งานรอบรถไฟฟ้ามีมากกว่าที่คนทั่วไปนึกถึง ลองดูภาพรวมคร่าวๆ ก่อน

ข้อดีของการเริ่มเส้นทางสายนี้

งานมีหลายระดับให้เริ่ม ไม่จำเป็นต้องเป็นวิศวกรถึงจะเข้ามาได้ คนที่จบสายอาชีวะด้านไฟฟ้าหรือยานยนต์มีทางเข้าสู่งานช่างโดยตรง คนที่ถนัดคุยกับคนก็มีงานบริการและงานขายที่ต้องการคนเข้าใจเทคโนโลยีจริง

ทักษะใช้ข้ามอุตสาหกรรมได้ ความรู้เรื่องแบตเตอรี่ ไฟฟ้ากำลัง และการเขียนซอฟต์แวร์ควบคุม ใช้ได้กับระบบโซลาร์ แบตเก็บพลังงาน และเครื่องจักรไฟฟ้าอื่นๆ ถ้าวันหนึ่งอยากย้ายสาย ทักษะเหล่านี้ไม่สูญเปล่า

ไม่ได้มีแค่ในเมืองใหญ่ รถสองล้อไฟฟ้าเริ่มเห็นในต่างจังหวัดมากขึ้น ร้านซ่อมในชุมชนที่เข้าใจระบบแบตและมอเตอร์จึงเป็นที่ต้องการ ภาพการใช้งานจริงของมอเตอร์ไซค์ไฟฟ้าในชุมชนต่างจังหวัดช่วยให้เห็นว่างานซ่อมระดับท้องถิ่นจะหน้าตาเป็นอย่างไร ส่วนจักรยานไฟฟ้าที่คนเมืองเริ่มใช้แทนรถยนต์ในการไปทำงานก็ต้องการร้านที่ดูแลแบตและมอเตอร์ได้อย่างถูกวิธีเช่นกัน

มีทางเรียนหลายแบบ สถาบันอาชีวศึกษาและมหาวิทยาลัยหลายแห่งเปิดหลักสูตรหรือวิชาที่เกี่ยวข้องกับยานยนต์ไฟฟ้าแล้ว นอกจากนี้ยังมีการอบรมระยะสั้นจากหน่วยงานด้านพัฒนาฝีมือแรงงาน และการฝึกอบรมภายในของผู้ผลิตรถหรือผู้ให้บริการชาร์จสำหรับพนักงาน ก่อนสมัคร ควรถามให้ชัดว่าหลักสูตรนั้นมีภาคปฏิบัติกับอุปกรณ์จริงแค่ไหน

ข้อจำกัดที่ต้องรู้ก่อนลงแรง

งานไฟแรงสูงไม่มีที่ให้ลองผิดลองถูก ระบบขับเคลื่อนของรถไฟฟ้าใช้แรงดันไฟสูงพอจะเป็นอันตรายถึงชีวิต ช่างต้องผ่านการอบรมด้านความปลอดภัยงานไฟฟ้าแรงสูงอย่างเป็นทางการ ใช้อุปกรณ์ป้องกันที่ถูกต้อง และทำตามขั้นตอนตัดไฟของผู้ผลิตทุกครั้ง การดูคลิปแล้วลองถอดแบตเองไม่ใช่การเรียนรู้ แต่เป็นความเสี่ยงที่ไม่ควรเกิด ความปลอดภัยต้องมาก่อนทักษะอื่นทั้งหมด

เทคโนโลยีเปลี่ยนเร็ว สิ่งที่เรียนวันนี้อาจต้องอัปเดตภายในไม่กี่ปี คนที่ไม่ชอบเรียนต่อหลังเรียนจบจะรู้สึกเหนื่อยกับสายนี้

ข้อมูลและเครื่องมือบางอย่างอยู่กับผู้ผลิต งานวินิจฉัยหลายอย่างต้องใช้ซอฟต์แวร์และเครื่องมือเฉพาะยี่ห้อ อู่อิสระอาจเข้าถึงได้ไม่ครบเท่าศูนย์บริการ คนที่อยากเปิดอู่ของตัวเองต้องคิดเรื่องนี้ให้ดี

งานซ่อมบางประเภทลดลง รถไฟฟ้าไม่มีน้ำมันเครื่อง หัวเทียน หรือระบบไอเสียให้ดูแล งานที่อู่เคยทำเป็นประจำบางส่วนจึงหายไป ช่างที่ถนัดแต่งานเครื่องยนต์ต้องปรับตัวจริงจัง ไม่ใช่แค่เพิ่มความรู้นิดหน่อย

ตลาดขึ้นลงตามนโยบายและเศรษฐกิจ การจ้างงานในอุตสาหกรรมใหม่ไม่ได้เพิ่มขึ้นเป็นเส้นตรงเสมอไป ควรมีทักษะพื้นฐานด้านไฟฟ้าหรือเครื่องกลที่แน่นพอจะใช้กับงานสายใกล้เคียงได้ด้วย

สายนี้ไปได้ดีกับคนแบบไหน

คนที่ไปได้ไกลในสายนี้มักชอบเรียนรู้เรื่องใหม่ต่อเนื่อง ทำงานตามขั้นตอนได้อย่างเคร่งครัด สนใจทั้งไฟฟ้า เครื่องกล และคอมพิวเตอร์ และไม่กลัวการสอบหรือการอบรมเพิ่มเป็นระยะ

ไม่เหมาะกับคนที่อยากเรียนครั้งเดียวแล้วใช้ไปได้ยาว คนที่มักข้ามขั้นตอนเพื่อให้งานเสร็จเร็ว หรือคนที่สนใจแค่เพราะเห็นว่าเป็นกระแส โดยยังไม่เคยลองจับงานไฟฟ้าหรืองานช่างจริง

ใครอยู่ในช่วงหางานหรือเพิ่งเริ่มงานแรก การอ่านหนังสือที่ช่วยให้คนวัยเริ่มทำงานตั้งหลักได้ควบคู่ไปกับการหาคอร์สช่วยให้เห็นทั้งทักษะและทิศทางของตัวเองชัดขึ้น ส่วนพ่อแม่ที่อยากปูพื้นให้ลูกตั้งแต่ยังเล็ก การชวนเด็กคุยเรื่องไฟฟ้าระหว่างรอรถชาร์จเป็นจุดเริ่มต้นที่ไม่ต้องลงทุนอะไรเลย