EVWorldDrive

รถยนต์ไฟฟ้ากับผู้ใช้วีลแชร์ ขึ้นลงรถ เก็บวีลแชร์ และจุดชาร์จที่เข้าถึงได้

รถยนต์ไฟฟ้ากับผู้ใช้วีลแชร์ ขึ้นลงรถ เก็บวีลแชร์ และจุดชาร์จที่เข้าถึงได้
ที่มา: Wikimedia Commons

ถ้าในบ้านมีคนใช้วีลแชร์ ไม่ว่าจะนั่งเป็นผู้โดยสารหรือเป็นคนขับเอง และกำลังเล็งรถยนต์ไฟฟ้าอยู่ เนื้อหาต่อไปนี้ตรงกับคุณ รวมถึงลูกหลานหรือผู้ดูแลที่ต้องช่วยยกวีลแชร์เข้าออกท้ายรถเป็นประจำ

รถไฟฟ้ามีโครงสร้างต่างจากรถน้ำมันในจุดที่ส่งผลกับการเข้าถึงโดยตรง บางจุดช่วยให้ง่ายขึ้น บางจุดกลับทำให้ยากขึ้น เข้าใจหลักการก่อน แล้วค่อยมาดูว่ามันกระทบชีวิตประจำวันอย่างไร

แบตใต้พื้นรถเปลี่ยนระดับการย้ายตัวอย่างไร

รถยนต์ไฟฟ้าส่วนใหญ่วางแบตเตอรี่ก้อนใหญ่ไว้ใต้พื้นห้องโดยสาร พื้นรถจึงสูงขึ้นกว่ารถเก๋งทั่วไป และตำแหน่งเบาะก็มักยกตามไปด้วย สำหรับผู้ใช้วีลแชร์ที่ย้ายตัวจากวีลแชร์ไปที่เบาะเอง สิ่งที่สำคัญที่สุดคือระดับเบาะรถเมื่อเทียบกับเบาะวีลแชร์ ถ้าใกล้เคียงกัน การเลื่อนตัวข้ามจะง่ายและปลอดภัยกว่าการต้องยกตัวขึ้นหรือทิ้งตัวลง

รถไฟฟ้าทรงซีดานบางคันได้ระดับนี้พอดีโดยบังเอิญ ส่วนรถทรงสูงอาจสูงเกินไปสำหรับบางคน ไม่มีคำตอบเดียวที่ถูกสำหรับทุกคน ต้องลองกับร่างกายและวีลแชร์ของคนที่ใช้จริง

อีกเรื่องที่มักได้เปรียบคือพื้นห้องโดยสารที่ค่อนข้างเรียบ เพราะไม่มีอุโมงค์เพลากลางแบบรถเครื่องยนต์บางแบบ ขาเลื่อนเข้าออกได้คล่องกว่า แต่ต้องดูประกอบกับมุมเปิดประตู ประตูที่เปิดได้กว้างและธรณีประตูที่ไม่สูงช่วยได้มากพอๆ กับระดับเบาะ

ช่องเก็บของของรถไฟฟ้ากับวีลแชร์พับ

รถไฟฟ้าบางรุ่นมีช่องเก็บของด้านหน้าในตำแหน่งที่รถน้ำมันเป็นห้องเครื่อง ฟังดูน่าใช้ แต่ช่องนี้มักเล็กและตื้น ใส่วีลแชร์ไม่ได้ ที่เก็บหลักจึงยังเป็นท้ายรถ ซึ่งบางรุ่นพื้นท้ายยกสูงเพราะอุปกรณ์ไฟฟ้าหรือแบตบางส่วนอยู่ด้านล่าง ทำให้ช่องลึกน้อยกว่าที่เห็นในรูป

ทางที่ดีที่สุดคือเอาวีลแชร์ตัวที่ใช้จริงไปลองใส่ที่โชว์รูม ดูทั้งความสูงของขอบท้ายที่ต้องยกข้าม ความกว้างช่องเปิด และว่าต้องพับเบาะหลังหรือไม่ วีลแชร์แบบพับได้มักไปได้กับรถหลายแบบ ส่วนวีลแชร์ไฟฟ้าที่หนักมาก มักต้องใช้ทางลาดหรือเครื่องยกเฉพาะทาง

การดัดแปลงรถไฟฟ้า เช่น ลดระดับพื้นหรือทำทางลาดให้วีลแชร์ขึ้นได้ทั้งคัน ทำได้ยากกว่ารถน้ำมัน เพราะใต้พื้นคือแบตและสายไฟแรงสูง ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านการดัดแปลงรถสำหรับคนพิการร่วมกับศูนย์บริการของผู้ผลิตก่อนเสมอ และถามผลต่อการรับประกันให้ชัด

จุดชาร์จสาธารณะในมุมของคนนั่งวีลแชร์

ปัญหาที่คนใช้วีลแชร์เจอที่จุดชาร์จมักไม่ใช่เรื่องเทคนิค แต่เป็นเรื่องการออกแบบที่ไม่ได้นึกถึงพวกเขา สายชาร์จเร็วหนักและแข็ง ดึงจากที่นั่งวีลแชร์ได้ลำบาก หน้าจอและช่องแตะบัตรอยู่สูง บางตู้ตั้งบนแท่นที่มีขอบต่างระดับ ช่องจอดแคบจนเปิดประตูให้สุดแล้ววางวีลแชร์ข้างรถไม่ได้ และพื้นบางที่เป็นหินกรวดหรือลาดเอียง

สิ่งที่ช่วยได้ในทางปฏิบัติคือเลือกจุดชาร์จที่มีเจ้าหน้าที่ เช่น ในห้างหรือปั๊มที่มีพนักงาน แล้วขอให้ช่วยเสียบสายโดยไม่ต้องเกรงใจ ดูรูปและรีวิวในแอปค้นหาจุดชาร์จก่อนออกเดินทาง เพื่อเช็กพื้นที่รอบตู้ และถ้าเป็นไปได้ ที่ชาร์จที่บ้านหรือคอนโดคือทางที่สะดวกที่สุด เพราะจัดตำแหน่งได้เอง สำหรับคนที่ยังไม่มีทางนี้ วิธีวางแผนชาร์จนอกบ้านสำหรับคนเมืองที่ไม่มีที่ชาร์จส่วนตัวจะยิ่งต้องคิดเรื่องการเข้าถึงประกอบด้วย

ชีวิตจริงเมื่อมีผู้ใช้วีลแชร์อยู่ในรถ

คนที่ขับรถเองโดยใช้วีลแชร์มักต้องใช้ระบบควบคุมด้วยมือแทนแป้นเหยียบ รถไฟฟ้าไม่มีคลัตช์และไม่มีจังหวะเปลี่ยนเกียร์ การควบคุมจึงไม่ซับซ้อน แต่อุปกรณ์ต้องติดตั้งโดยช่างที่ชำนาญเฉพาะทาง และควรสอบถามกรมการขนส่งทางบกเรื่องใบขับขี่และการดัดแปลงตัวรถก่อนลงมือ

สำหรับผู้โดยสาร ข้อดีที่สัมผัสได้คือห้องโดยสารเงียบและออกตัวนุ่ม คนที่มีอาการปวดหรือเมารถง่ายมักนั่งได้สบายกว่า ส่วนจังหวะการเดินทางก็เปลี่ยนไป เจ้าของรถไฟฟ้าหลายคนเล่าถึงนิสัยการเดินทางที่เปลี่ยนไปหลังเลิกใช้รถน้ำมัน เช่นการวางจุดแวะไว้ล่วงหน้า ซึ่งเข้ากันดีกับการหาจุดพักที่มีห้องน้ำสำหรับผู้ใช้วีลแชร์ระหว่างทาง

ถ้ารถคันนี้ใช้ร่วมกันหลายคนในบ้าน ควรตกลงกันว่าใครดูแลการชาร์จ และใครต้องว่างไว้ช่วยยกวีลแชร์ในวันที่มีนัดหมอ เรื่องเงินก็ตกลงไว้ด้วยดีกว่า มีวิธีแบ่งค่าไฟชาร์จระหว่างคนที่ใช้รถคันเดียวกันให้ทุกคนรู้สึกแฟร์

การออกเที่ยวไปกับคนที่นั่งวีลแชร์ต้องคิดเรื่องการเข้าถึงในทุกจุดของทริป ตั้งแต่ทางลาดของที่พัก ห้องน้ำ ไปจนถึงรถที่ใช้ รถไฟฟ้าเป็นแค่ชิ้นหนึ่งของภาพนั้น แต่เป็นชิ้นที่ต้องอยู่กับมันทุกวัน

ระหว่างชาร์จ ระวังตำแหน่งของสายชาร์จให้ดี สายที่พาดขวางทางเดินข้างรถจะกลายเป็นสิ่งกีดขวางล้อวีลแชร์และทำให้คนเดินสะดุดได้ จอดและเสียบสายในทิศที่ไม่ตัดผ่านเส้นทางที่ผู้ใช้วีลแชร์ต้องเคลื่อนที่เสมอ