EVWorldDrive

ทำไมรถยนต์ไฟฟ้าออกตัวแรง แรงบิดของมอเตอร์ไฟฟ้าทำงานอย่างไร

ทำไมรถยนต์ไฟฟ้าออกตัวแรง แรงบิดของมอเตอร์ไฟฟ้าทำงานอย่างไร
ที่มา: Wikimedia Commons

ไฟแดงที่สี่แยกเปลี่ยนเป็นเขียว รถเก๋งสีขาวคันหนึ่งไหลออกไปก่อนเพื่อนแบบไม่มีเสียงคำราม ทิ้งระยะไปเกือบหนึ่งคันรถในพริบตา คนขับรถกระบะเลนข้างๆ หันมามองด้วยสีหน้าสงสัยว่ารถคันแค่นั้นเอาแรงมาจากไหน

ภาพแบบนี้เห็นบ่อยขึ้นทุกปี คำตอบไม่ได้อยู่ที่ว่ารถไฟฟ้าแรงกว่ารถน้ำมันทุกคัน แต่อยู่ที่จังหวะที่มอเตอร์ไฟฟ้าปล่อยแรงออกมา

เครื่องยนต์ต้องรอรอบ ส่วนมอเตอร์เริ่มงานทันที

แรงบิดคือแรงที่บิดให้ล้อหมุน เครื่องยนต์สันดาปให้แรงบิดได้ดีในช่วงรอบเครื่องช่วงหนึ่ง ตอนเพิ่งออกตัว รอบยังต่ำ แรงยังมาไม่เต็ม จึงต้องพึ่งเกียร์ต่ำช่วยทด แล้วค่อยๆ ไต่รอบขึ้นไป

มอเตอร์ไฟฟ้าทำงานด้วยสนามแม่เหล็ก ทันทีที่กระแสไฟไหลเข้าขดลวด แรงหมุนก็เกิดขึ้นแม้แกนหมุนยังไม่ขยับ ไม่ต้องรอให้หมุนเร็วเสียก่อน แรงบิดจึงพร้อมตั้งแต่เสี้ยววินาทีแรกที่แตะคันเร่ง

ลักษณะนี้ทำให้มอเตอร์เป็นเครื่องจักรที่เงียบแต่มีพลังสะสมอยู่ตลอด คนที่เคยลอยตัวดูปลาตามแนวปะการังรอบเกาะแถบพัทยาคงนึกภาพออก ผิวน้ำข้างบนดูนิ่ง แต่ข้างล่างมีการเคลื่อนไหวไม่หยุด

รถส่วนใหญ่จึงไม่ต้องมีเกียร์หลายจังหวะ

มอเตอร์หมุนได้ในช่วงความเร็วกว้างมาก รถไฟฟ้าส่วนใหญ่จึงใช้ชุดเฟืองทดรอบชุดเดียว ไม่มีจังหวะเปลี่ยนเกียร์ที่ทำให้แรงขาดช่วง ความรู้สึกตอนเร่งจึงเป็นเส้นยาวเส้นเดียว ไม่ใช่เป็นขั้นบันได

เมื่อไม่มีเครื่องยนต์ก้อนใหญ่กับห้องเกียร์ซับซ้อน พื้นที่ใต้ฝากระโปรงหน้าก็เปลี่ยนไปด้วย นี่เป็นเหตุผลส่วนหนึ่งที่หน้ารถไฟฟ้าหลายคันเรียบเกลี้ยงไม่มีช่องรับลมใหญ่แบบรถน้ำมัน

แรงที่มาทันทีช่วยได้จริงตอนแซงและออกจากซอย

ข้อดีที่รู้สึกได้ชัดคือการแซงบนถนนสองเลนสวนกัน แรงที่มาทันทีทำให้เวลาที่ต้องอยู่ในเลนฝั่งตรงข้ามสั้นลง การเลี้ยวออกจากซอยเข้าถนนใหญ่ที่รถวิ่งเร็วก็ทำได้มั่นใจขึ้น

แต่ความพร้อมนี้มีไว้ใช้ตอนจำเป็น ไม่ใช่เหตุผลให้แซงในจุดที่มองไม่เห็นทางข้างหน้า

แรงเดียวกันนั้นต้องการเท้าที่นุ่มขึ้น

เร่งแรงทุกไฟเขียว แบตก็หายเร็วตาม

ความสนุกตอนออกตัวมีราคา การเร่งแรงซ้ำๆ ใช้พลังงานมากกว่าการค่อยๆ ไหลออก ตัวเลขระยะทางที่เห็นในโฆษณาวัดจากรอบทดสอบที่ขับเรียบๆ ใครอยากรู้ว่าทำไมใช้จริงแล้วห่างจากตัวเลขนั้น ลองอ่านความต่างของมาตรฐานที่ใช้วัดระยะวิ่งในโบรชัวร์

ระบบนำทางในรถก็คำนวณแบตที่จะเหลือจากรูปแบบการขับที่ผ่านมา วันไหนเท้าหนักขึ้นกะทันหัน ตัวเลขที่ระบบคาดไว้อาจคลาดได้ เรื่องนี้มีขยายในบทความเรื่องความแม่นของระบบที่วางจุดชาร์จให้เอง

ขับรถไฟฟ้ามาหลายปี สิ่งที่ผู้เขียนชอบที่สุดไม่ใช่ความแรงตอนกดสุดเท้า แต่คือการรู้ว่าแรงนั้นรออยู่เสมอ แล้วเลือกไม่ใช้มันเกือบทุกครั้ง